Ṣé eré ìdárayá ń mú kí agbára ìdènà àrùn rẹ pọ̀ sí i?

Lílo àwọn adaṣe rẹ fún ìlera tó dára jù jẹ́ ohun tó rọrùn bíi mímọ ìsopọ̀ tó wà láàárín eré ìdárayá àti àjẹsára. Ìṣàkóso àárẹ̀ àti oúnjẹ tó wà ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì ṣe pàtàkì fún gbígbé agbára àjẹsára rẹ ga, ṣùgbọ́n eré ìdárayá tún ń kó ipa pàtàkì. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ara rẹ ti rẹ̀, gbígbé ara rẹ déédéé lè pèsè irinṣẹ́ tó lágbára láti gbógun ti àkóràn. Síbẹ̀síbẹ̀, ó ṣe pàtàkì láti kíyèsí pé kì í ṣe gbogbo àwọn adaṣe ló ní ipa kan náà lórí agbára àjẹsára rẹ. Ìdí nìyẹn tí a fi bá àwọn ògbóǹkangí tí wọ́n ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa ipa tí eré ìdárayá ní lórí agbára àjẹsára rẹ sọ̀rọ̀, a sì fẹ́ láti pín ìmọ̀ wọn pẹ̀lú rẹ.

Báwo ni eré ìdárayá ṣe ń mú kí ètò ààbò ara rẹ lágbára síi?

Àtúnyẹ̀wò sáyẹ́ǹsì kan tí a tẹ̀ jáde nínú ìwé ìròyìn Journal of Sport and Health Science ní ọdún 2019 fi hàn pé eré ìdárayá kò ṣe àǹfààní fún ìlera ọpọlọ rẹ nìkan, ó tún ń mú kí ètò ààbò ara rẹ sunwọ̀n sí i. Àtúnyẹ̀wò náà fi hàn pé eré ìdárayá, pàápàá jùlọ àwọn eré ìdárayá tó gùn tó ìwọ̀nba wákàtí kan, lè mú kí agbára ààbò ara pọ̀ sí i, kí ó dín ewu àìsàn kù, kí ó sì dín ìgbóná ara kù. Olùkọ̀wé àkọ́kọ́ nínú ìwádìí náà, David Nieman, DrPH, ọ̀jọ̀gbọ́n ní ẹ̀ka ìmọ̀ nípa ẹ̀dá ní Appalachian State University àti olùdarí Human Performance Laboratory ti yunifásítì náà, ṣàlàyé pé iye àwọn sẹ́ẹ̀lì ààbò ara nínú ara kéré, wọ́n sì máa ń wà nínú àwọn ẹ̀yà ara lymphoid, bíi spleen, níbi tí wọ́n ti ń ran àwọn kòkòrò àrùn, bakitéríà, àti àwọn kòkòrò àrùn mìíràn tí ó ń fa àrùn lọ́wọ́.

Agbára Àìlera Tó Dára Síi Pẹ̀lú Díẹ̀díẹ̀

Adaṣe adaṣe ni ipa rere lori eto ajẹsara ara rẹ, eyiti kii ṣe igba diẹ nikan, ṣugbọn o tun npọpọ. Idahun lẹsẹkẹsẹ lati ọdọ eto ajẹsara ara rẹ lakoko adaṣe le pẹ fun awọn wakati diẹ, ṣugbọn adaṣe deedee ati deede le mu idahun ajẹsara ara rẹ pọ si ni akoko. Ni otitọ, iwadi lati ọdọ Dokita Nieman ati awọn ẹgbẹ rẹ fihan pe ṣiṣe adaṣe aerobic fun awọn ọjọ marun tabi diẹ sii ni ọsẹ kan le dinku iṣẹlẹ ti awọn akoran atẹgun oke nipasẹ diẹ sii ju 40% laarin ọsẹ 12 nikan. Nitorinaa, fifi adaṣe sinu ilana ojoojumọ rẹ le jẹ ọna ti o munadoko lati mu ajesara ara rẹ pọ si ati ṣetọju ilera gbogbogbo to dara.

Bẹ́ẹ̀ náà ló rí fún ètò ààbò ara rẹ. Ìdánrawò déédéé lè ní ipa pípẹ́ lórí ìlera àti àlàáfíà rẹ. Àwọn olùwádìí nínú ìwé ìròyìn British Journal of Sports Medicine rí i pé ṣíṣe eré ìdárayá déédéé kò lè dín ewu àkóràn kù nìkan, ṣùgbọ́n ó tún lè dín ewu COVID-19 kù àti ìṣeéṣe kí ó tó dé ilé ìwòsàn tàbí kí ó kú. Gẹ́gẹ́ bí ilé tó mọ́ tónítóní, ìgbésí ayé tó ń ṣiṣẹ́ déédéé lè mú kí iṣẹ́ ààbò ara dára sí i àti ìlera gbogbogbòò. Nítorí náà, jẹ́ kí ìdánrawò jẹ́ apá kan nínú ìṣe ojoojúmọ́ rẹ kí o sì rí àwọn ipa rere tí ó lè ní lórí ètò ààbò ara rẹ àti àlàáfíà gbogbogbòò.

“Àdánwò ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà ìtọ́jú ara fún ètò ààbò ara rẹ, ó ń jẹ́ kí ó lè máa ṣọ́ ara rẹ, kí ó sì máa rí àwọn bakitéríà àti àwọn kòkòrò àrùn,” ni Dókítà Nieman sọ. Kò ṣeé ṣe láti máa ṣe eré ìdárayá lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan kí o sì máa retí pé o ní ètò ààbò ara tó lè fara da àìsàn. Nípa ṣíṣe eré ìdárayá déédéé, ètò ààbò ara rẹ yóò ní agbára tó dára jù láti dènà àwọn kòkòrò àrùn tó ń fa àìsàn.

Èyí ṣì jẹ́ òótọ́ bí o tilẹ̀ ń dàgbà sí i. Ìdánrawò déédéé lè mú kí ètò ààbò ara rẹ lágbára, láìka ọjọ́ orí rẹ sí. Nítorí náà, kò ní pẹ́ jù láti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe ìdánrawò gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú ìgbòkègbodò ojoojúmọ́ rẹ fún ètò ààbò ara àti ìlera gbogbogbò.

Irú eré ìdárayá wo ló dára jùlọ fún mímú ààbò ara dára síi?

Sibẹsibẹ, o ṣe pataki lati ṣe akiyesi pe kii ṣe gbogbo awọn iru adaṣe ni o dọgba ni ipa wọn lori eto ajẹsara. Idaraya aerobic, gẹgẹbi ririn, ṣiṣere, tabi gigun kẹkẹ, ti jẹ idojukọ ti ọpọlọpọ awọn iwadi ti n ṣe ayẹwo ibatan laarin adaṣe ati ajesara, pẹlu awọn ti Dokita Nieman. Lakoko ti o nilo iwadii diẹ sii lati pinnu iru adaṣe ti o dara julọ fun igbelaruge ajesara, ṣiṣe adaṣe aerobic deede si agbara ti fihan pe o ni ipa rere lori eto ajẹsara.

-- Rìnrìn

Tí o bá nífẹ̀ẹ́ sí láti mú kí agbára ìdènà ara rẹ pọ̀ sí i pẹ̀lú eré ìdárayá, ó ṣe pàtàkì láti máa lo agbára díẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí Dókítà Nieman ti sọ, rírìn ní ìwọ̀n ìṣẹ́jú 15 fún máìlì kan jẹ́ góńgó rere láti fojú sí. Ìṣísẹ̀ yìí yóò ran àwọn sẹ́ẹ̀lì ìdènà ara lọ́wọ́ láti wọ inú ìṣàn ẹ̀jẹ̀, èyí tí ó lè mú kí ìlera rẹ dára sí i. Fún àwọn oríṣi eré ìdárayá mìíràn, bíi sísáré tàbí gígun kẹ̀kẹ́, fojú sí láti dé ìwọ̀n 70% ti ìwọ̀n ọkàn rẹ tí ó pọ̀ jùlọ. A ti fihàn pé ìwọ̀n agbára yìí mú kí agbára ìdènà ara pọ̀ sí i. Síbẹ̀síbẹ̀, ó ṣe pàtàkì láti fetí sí ara rẹ kí o má sì tì ara rẹ jù, pàápàá jùlọ tí o bá ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe eré ìdárayá tàbí tí o ní àwọn àìsàn ìlera kankan.

-- Awọn adaṣe HIIT

Ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì lórí ipa tí ìdánrawò àárín gbùngbùn gíga (HIIT) ní lórí ààbò ara kò tó. Àwọn ìwádìí kan ti fihàn pé HIIT lè mú kí agbára ààbò ara sunwọ̀n síi, nígbà tí àwọn mìíràn kò rí ipa kankan. Ìwádìí kan ní ọdún 2018 tí a tẹ̀ jáde nínú ìwé ìròyìn "Arthritis Research & Therapy," èyí tí ó dá lórí àwọn aláìsàn arthritis, fihàn pé HIIT lè mú ààbò ara pọ̀ síi. Síbẹ̀síbẹ̀, ìwádìí kan ní ọdún 2014 nínú "Journal of Inflammation Research" fihàn pé àwọn ìdánrawò HIIT kò dín ààbò ara kù.

Ni gbogbogbo, gẹgẹ bi Dokita Neiman ti sọ, awọn adaṣe aarin igba le jẹ ailewu fun ajesara ara rẹ. “Ara wa ti mọ si iseda yii, paapaa fun awọn wakati diẹ, niwọn igba ti kii ba ṣe adaṣe ti o lagbara pupọ,” Dokita Neiman sọ.

-- Ikẹkọ Agbara

Ní àfikún, tí o bá ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ètò ìdánrawò agbára, ó dára láti bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìwọ̀n díẹ̀díẹ̀ kí o sì dojúkọ ìrísí tó yẹ láti dín ewu ìpalára kù. Bí agbára àti ìfaradà rẹ ṣe ń pọ̀ sí i, o lè mú kí ìwọ̀n àti agbára ìdánrawò rẹ pọ̀ sí i díẹ̀díẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú èyíkéyìí irú ìdánrawò, ó ṣe pàtàkì láti fetí sí ara rẹ kí o sì sinmi bí ó ti yẹ.

Ni gbogbogbo, koko pataki lati mu eto ajẹsara ara rẹ lagbara nipasẹ adaṣe ni ibamu ati oniruuru. Eto adaṣe ti o kun fun gbogbo ara ti o ni apapo awọn iṣe adaṣe aerobic, ikẹkọ agbara, ati na ara le ṣe iranlọwọ lati mu ilera gbogbogbo rẹ dara si ati dinku eewu aisan rẹ. Sibẹsibẹ, o ṣe pataki lati ranti pe adaṣe nikan kii ṣe idaniloju lodi si aisan, ati pe o yẹ ki o darapọ mọ ounjẹ ti o ni ilera, oorun to peye, ati awọn ọna iṣakoso wahala fun awọn abajade to dara julọ.

# Iru Awọn Ohun elo Amọdaju Wo Ni O Wa?